printknop
A A

Teken

Teken ( Ixodida)
Teken zijn parasieten die behoren tot de klasse der spinachtige. Zij leven van het bloed  van gewervelde dieren: ze bijten zich vast in de huid en laten zich na een bloedmaaltijd, die enige uren tot dagen duurt weer vallen.

Teken kunnen verschillende ziekten overbrengen, ze worden daarom vector genoemd. Na de steekmuggen zijn teken de belangrijkste verspreiders van pathologie. De bekenste Europese teek, die tevens een overbrenger is van de Lymeziekte en van de FSME( Frusommer Meningo Encephalitis) is de schapenteek( Ixodes ricinus)

Tekenbeet
Tekenbeten zijn meestal niet pijnlijk en worden vaak alleen opgemerkt doordat men de teek in de huid ziet zitten. In speeksel van een teek zit zowel een verdovende stof als een stof die de bloedstolling tegengaat. Een tekenbeet wordt door de plaatselijke verdoving niet gevoeld, de stollingsremmer zorgt ervoor dat de teek bloed kan blijven zuigen omdat er geen stolsel wordt gevormd. Tekenbeet veroorzaakt geen zwelling zoals de beet van een Daas of de steek van wespen bijen of hommels.

Verspreiding
Teken komen wereldwijd voor. In Nederland en Belgie kent men tientalle soorten teken, die deels zeer gespecialiseerd zijn in het bloed van bepaalde diersoorten bijvoorbeeld vleermuizen woelratten en oeverzwaluwen. In de praktijk komen echter bij de mens vrijwel alleen beten van Ixodes icinus.    

De meeste tekenbeten komen in de zomer. Een teek kan tijdens een natuurwandeling worden opgelopen maar ook in de tuin of stadsparken vooral als men zich daarbij door struiken gras of onder bomen en begroeiing begeeft. Daarbij is de teek in staat om onder de kledig te kruipen.

Teken kunnen ziekten overbrengen waarvan de vier voor mensen belangrijkste zijn:

  1. De ziekten van Lyme veroorzaakt door de Borrelia-bacterie.
  2. En vorm van encephalitis. FSME en Russian Spring Summer Encephalitis( RSSE). Deze ziekten zijn zeldzaam in Nederland en Belgie en worden veroorzaakt door twee virussen die behoren tot de groep flavivirussen.
  3. Ehrlichiosis. Vooral honden treft.veroorzaakt door rickettsiae
  4. Fievre boutonneuse.  Treft vooral honden komt voor in Zuid-Europa kan de mens ook treffen      

De kans op besmetting met Lymeziekte bij de mens is bij verwijdering  van de teek binnen 24 uur gering. Toediening van antibiotica wordt in Nederlandse officieele rchtlijnen niet standaard aanbevollen.

Ontstaat na 1 tot 6 weken een rode, zich -uitbreidende ring om de plaats van de beet of heeft men geen rode ring gehad of gezien, maar wel klachten, dan moet de huisarts worden geraagdpleegd.                 

Teek verwijderen
Het beste is om de teek zo snel mogelijk te verwijderen. Het is van belang dat de teek niet wordt beschadigd: dat houdt in, niet aan de teek trekken of draaien. De teek mag niet worden geplet, samengekneden of doorboren, want daardoor kan het gebeuren dat de teek zijn maaginhoudt leegt in het lichaam van het slachtoffer, waardoor het besmetingsgevaar vele malen groter wordt. Niet aan te raden de teek met alcohol of olie te behandelen. Dat vergroot de kans dat de teek zijn maag inhoudt uitspuugt.

De teek dient zo dicht mogelijk bij de huid vastgeklemd te worden en verwijderd. Daarna moet de huid ontsmet worden met alcohol.

Daarvoor gebruik je tekenpincet of tekenlepel

De tekenpincet
De tekenpincet moet voor de kop van de teek gezet worden in de huid van de slachtoffer. De pincet knijpt zichzelf vast, de teek kan dan voorzichtig uit de huid getrokken worden( niet te hard trekken). Het is een fabeltje dat je zou moeten draaien terwijl je trekt: een teek heeft immers uitsluitend rechte monddelen. Als je zou draaien heb je altijd zijdelingse bewegingen, waardoor de kans op infectie alleen maar zou toenemen. 

 Tekenlepel
De tekenlepel is een speciale lepel, waarmee  je de teek kunt verwijderen zonder dat deze worden samengeknepen. De lepel moet met het brede deel van de V-inkeping op de huid geplaats worden, zo dicht mogelijk bij de teek, met lichte druk op de huid wordt de lepel richting de teek bewogen zodra het smalle deel van de inkeping de teek omsluit. Een gelijkmatige voorwaartse schuifbeweging verwijdert de teek. 

Tekenkaart.
De tekenkaart is een kaart  met verschillende verscheidene vormen en gaten, die op de teek wordt gezet waarna de teek verwijderd wordt.

Lasso
Een andere manier om een teek te verwijderen is de techniek met lasso die om de teek  wordt gelegd.

Bevriezen
Een andere methode is bevriezing van de teek, waardoor gemakkelijk verwijderd kan worden. Dit is een goede methode: door de bevriezing kan de teek zijn maaginhoud niet lozen in het lichaam van de mens, hierdoor wordt de besmetting met de ziekte van Lyme verminderd

Teekbestrijding
De beste bestrijding van teken is het voorkomen dat teken op mens en dier komen. Mensen kunnen zich enigszins beschermen met (ge√Įmpregneerde) kleding, huisdieren kunnen beschermd worden met bestrijdingsmiddelen.¬† De kleding kan met een insecten werend middel worden ingespoten, dat meestal DEET bevat. Deze stof verstoort de reukzin van de teek waardoor deze zijn gastheer niet meer kan waarnemen. Ook permethine worden gebruikt, dit tast het zenuwstelsel aan wat de teek dood en nauwelijks¬† giftig is voor zoogdieren. Verdere preventie bestaat uit het niet met korte broek of onbedekte lichaamsdelen in bos of stuikgewas te wandelen, de broekspijpen in de sokken te stoppen en ge√Įmpregneerde¬† sokken te dragen. Hierdoor ¬†wordt de teek direct onschadelijk gemaakt als hij via het gras op het lichaam komt. Het na het verlaten van het bos of ‚Äôs avonds ( laten) controleren van het volledige lichaam op teken kan infectie voorkomen.

  • Spreekuur huisartsen

    U kunt dagelijks van 8.00 tot 17.00 uur telefonisch een afspraak maken bij een van de huisartsen. Voor 10.00 uur is de telefoon erg druk. Later op de dag is het wat rustiger. Voor spoedgevallen kunt u altijd het nummer 020-6000211 bellen of met keuze 1 van het algemene nummer 020-6000566.

    Als u zich hiervoor aanmeldt kunt u online afspraken maken via ons pati√ęntenportaal

    Op dit moment is het niet mogelijk om online afspraken te maken in verband met de situatie omtrent het corona virus

    lees verder

    NPA

    De huisartsenpraktijken zijn NHG geaccrediteerd.